„Dlaczego politycy kłamią…” John J. Mearsheimer

J.J. Mearsheimer, „Dlaczego politycy kłamią, cała prawda o kłamstwie w polityce międzynarodowej” Wydawnictwo Naukowe PWN

Stwierdzenie „politycy kłamią” jest chyba jednym z najpoważniejszych i jednocześnie najpowszechniejszych zarzutów, jakie stawia się władzom w każdym państwie, niezależnie od systemu. Z tego powodu pytanie „dlaczego?” mogło zostać postawione w dowolnym kraju. Istotne i znamienne jest jednak, że tematu tego podjął się amerykański politolog John J. Mearsheimer, ekspert od polityki zagranicznej USA, którego dzieło „U.S. Foreign Policy” znalazło się w 2007 roku na liście bestsellerów New York Times’a.

Fakt, że akurat Amerykanin pochyla się nad tematyką kłamstwa w polityce jest istotne z kilku powodów. Przede wszystkim USA jako wciąż jedyne supermocarstwo ma na system międzynarodowy wyjątkowy wpływ. Po drugie po rozpoczęciu II wojny w Iraku administracja Busha przyznała się w końcu, że oparła swoją inwazję na kłamstwie. Donośny skutek politycznego oszustwa jest zatem widoczny jak na dłoni.

Autor oparł strukturę książki na prostym planie, co zwiększa jej przejrzystość i pozwala łatwo odnaleźć się w gąszczu poruszanych zagadnień. Na początku definiuje kłamstwo i określa jakie jego rodzaje pojawiają się w stosunkach międzynarodowych, czemu służą i w jakich sytuacjach dotychczas były stosowane. Pomimo zajmowania się tematyką moralności nie poświęca czasu na wywody etyczne czy wartościowanie kłamstwa. Przedstawia je jako narzędzie w rękach każdego decydenta w stosunkach międzynarodowych. Następnie analizuje w jakich momentach i które rodzaje tych narzędzi były wykorzystywane. Wreszcie wyciąga wnioski, ukazując paletę kłamstw i fałszu, z której korzystają lub mogą korzystać współcześni decydenci polityczni.

Najciekawszym wnioskiem jakie wyciąga autor ze swoich badań jest to, że o ile politycy niezwykle często okłamują opinię publiczną i swoich wyborców, to jednocześnie unikają kłamstwa w stosunkach z innymi państwami. Słowem, decydenci polityczni nie okłamują przedstawicieli innych państw. Wiąże się to z anarchistycznym systemem międzynarodowym gdzie fałsz może skutecznie zniszczyć jakiekolwiek podstawy funkcjonowania społeczności międzynarodowej. Państwa muszą sobie ufać, gdyż inaczej relacje między nimi byłyby niemożliwe. Notoryczny kłamca spotkałby się zatem z ostracyzmem uniemożliwiającym mu normalne funkcjonowanie. Znacznie częstsze są natomiast zatajania, koloryzowanie czy pomijanie istotnych faktów, które nie będąc jednoznacznym kłamstwem pozwalają część niewygodnych faktów uczynić mniej widocznymi.

Autor swoje wywody udowadnia badaniami historii stosunków międzynarodowych i chociaż przypadków kłamstwa w relacjach między państwami jest niewiele, to jednak jego skutki przeważnie bywają bardzo poważne. Weźmy na przykład depeszę emską, która wywołała wojnę francusko – pruską, program Wojen Gwiezdnych za prezydentury Reagana, który doprowadził po części do „przeciążenia się” gospodarki Związku Radzieckiego i oczywiście wspomnianą już inwazję na Irak za prezydentury Busha Juniora.

Graficznie książce nie można wytknąć żadnych niedociągnięć. Dobrej jakości papier i lakierowana granatowa okładka bez zbędnej krzykliwości. Dla pracowników naukowych szczególnie istotna jest bogata bibliografia i dobrze zrobione przypisy w klasycznym, nie oksfordzkim stylu pozwalające łatwo przejść do kolejnych publikacji na ten temat, co pomaga zająć się nim dokładniej.

Jeśli książce Mearsheimera można coś zarzucić pod względem warsztatu, to najbardziej uderza silne skoncentrowanie się na Stanach Zjednoczonych i ich polityce zagranicznej, co jest jednak logiczną konsekwencją pochodzenia autora i przedmiotu jego badań. Jest to książka specjalistyczna, po którą sięgną przeważnie osoby zajmujące się stosunkami międzynarodowymi, politolodzy i dziennikarze. Wyspecjalizowanie sprawia, że nie jest to książka do której będzie się często wracało, jednak dla osób zajmujących się tą tematyką czy analizujących działania i zachowania decydentów politycznych jest to doskonała pozycja precyzyjnie opisująca temat.

Bartosz Tesławski

skopiuj gotowy przypis!

Mearsheimer J. J., Dlaczego politycy kłamią, cała prawda o kłamstwie w stosunkach międzynarodowych, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012.

Informacje Koło Młodych Dyplomatów
Koło Młodych Dyplomatów powstało, aby dzielić się wiedzą dotyczącą światowej dyplomacji. Poznajemy świat, w którym chcemy się kiedyś obracać.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: